screenshot database venster Fritz21
Fritz 21 deel 3: problemen met de GUI
Na een eerste algemeen artikel en een tweede over de engine, volgt nu een derde, met aandacht voor de gebruikersinterface zelf.Wie op reddit of andere platformen feedback zoekt van andere gebruikers, ziet vooral negatieve reacties. Dat gaat van kleine bugs die niet opgelost geraken doorheen verschillende versies, over “moeilijke GUI” (een commentaar dat me wel verbaast) tot vooral een gebrek aan luisterbereidwilligheid naar klanteneisen toe. Persoonlijk heb ik altijd goede relaties gehad met de Chessbase helpdesk, maar aan grote en kleine problemen in de software geen gebrek.
Zoals eerder al gezegd, zijn er geen schokkende vernieuwingen in de GUI te bespeuren. Ja, je kan een partij automatisch door twee (of zoveel je wil) engines laten analyseren, zodat je in één enkele run, je twee analysevarianten krijgt. Een willekeurig voorbeeld:
Wel opmerkelijk dat bij het opladen van deze partij, de namen van de engines werden gewist (SF18, F21, Reckless0.9 en Patricia5, allen op zoekdiepte 21). Anders best handig, en kan je wel behoorlijk wat tijd besparen bij het analyseren van je eigen partijen.
Met de GUI zelf heb ik wel een aantal problemen.
Een eerste probleem is het vanzelf veranderen van de kleur van bord en stukken bij het wijzigen van de menutaal – dit “lukt” elke keer – wtf? Hoe is het mogelijk dat zoiets gekoppeld is – hoe is dit ooit door de testfase geraakt en hoe moeilijk kan het zijn om zo’n (stomme) fout te corrigeren? De kleuren waarnaar geswitched wordt zie je in het screenshot hieronder. In plaats van rustiek beige en oranjebruine velden, krijg je een walgelijk lichtgrijs met vuiloranje velden. De tafel (de donkerbruine rand rond het bord) blijft wel zijn kleur houden.
Een klassieke test bij Chessbase software is voor mij een check op de taal. Mijn tenen krommen nog altijd bij het verkeerd gebruik van het Nederlands (ik weet dat de consultant voor het Nederlands lange tijd een Nederlander is/was, en het Nederlands in de GUI-menu’s en tekstuele partijanalyses is/was er dan ook naar, maar nu lijkt het eerder op een slechte AI-vertaling). Dat er verschillen zijn tussen Vlaams en Nederlands wil ik door de vingers zien, en ook het al dan niet gebruik van Engelse woorden die zeer ingeburgerd zijn in het Nederlands (ikzelf verkies bv “reset” boven “herstellen” in het pop-up menu voor het ingeven van een stelling). Liefhebbers kunnen aan onderstaand menu hun hartje ophalen qua grote en kleine taalfouten.

Maar dt-fouten, schrijffouten, grammaticale fouten, ... na 21 versies mag je verwachten dat de zustertaal van het Duits ondertussen op punt staat, maar dat is helemaal niet zo. Enkele voorbeelden. Waarom in onderstaand scherm in de variant “27.Lxc6! is een offer (Deflectie, Clearence)” deflectie en clearance met een hoofdletter staat (omdat zoiets in het Duits met een hoofdletter geschreven wordt, denk ik), en waarom er deflectie (ipv afleiding of weglokken) en clearance (ipv ruimen of vrijmaken) staat – ik kan alleen maar slordigheid en/of een gebrek aan taalbesef als reden bedenken – gecombineerd met een minachting voor niet-Duits of -Engels sprekende schakers. In het analysevenster staat dan “Een vrije pion gaat naar a7 (33.a7), ...” – een vrije pion heet in het Nederlands gewoon een vrijpion, beste mensen van schaakbaas...

Een ander scherm vermeldde “Zwart speelt de pionnenbreker” – te verkiezen is “Zwart speelt de breekzet”. Nog eentje: “Zwart verliest De dame” – jawel “De” met hoofdletter...
Sommige schakers trekken zich hier niets van aan, ik vind dit een gebrek aan respect tegenover de klant. Bovendien, als je zo’n geanalyseerde partij wil gebruiken voor je clubblad of website, mag je al die fouten ook nog eens gaan corrigeren.
Naast die vervelende punten heb ik nog een heel belangrijk minpunt: als je het programma lang laat rekenen op stellingen (partijanalyse, engine-engine partijen), dan heb je een grote kans (ik schat voorlopig zo’n 50% kans – en ik overdrijf niet) dat bij terugkomst het programma gecrasht is en zichzelf heeft afgesloten. Het aantal gevallen in minder dan een maand kan ik al niet meer tellen op de vingers van één hand – een probleem dat ik heel zelden had met vorige versies. Daarom gebruik ik nu steeds meer de GUI van FF2, en niet die van F21.
En dat vind ik veruit het grootste probleem met dit vlaggenschip van Chessbase. Hoe kunnen ze hun top softwareproduct zo zwak behandelen – I don’t get it. Dit is eerder een achteruitgang dan een vooruitgang.
Dus jammer maar helaas, zolang er geen update is voor deze grote en kleine problemen, is mijn advies: niet kopen. Het kan in orde komen, want Chessbase brengt wel degelijk regelmatig updates uit van programma’s. Het is me al overkomen dat ik een oud programma installeer op een nieuwe laptop, en dat ik dan een melding krijg dat er een hoop updates moeten geïnstalleerd worden. Er is hoop... maar voorlopig zou ik Fritz20-eigenaars een update niet aanbevelen. En ook de Fritz19-eigenaars, en de Fritz18, en ...
In een laatste artikel ga ik nog eens in op wat andere aspecten, zoals de databank, het openingsboek en het spelen tegen de A.I.-karakters.